Ukryj
Pokaż wszystkie
Wyślij tekst przez e-mail 
Źródła Faraona z perspektywy edytorskiej
Streszczenie w języku polskim
Artykuł podejmuje problem źródeł Faraona Bolesława Prusa z perspektywy tekstologiczno-edytorskiej. Celem rozważań jest wskazanie tych materiałów, które bezpośrednio zasiliły tekst powieści i zostały w nim utrwalone na poziomie leksyki oraz stylizacji językowej. Szczególną uwagę poświęcono książce Walerii z Wasilewskich Jędrzejowiczowej, stanowiącej główne zaplecze faktograficzne i stylistyczne dzieła Prusa, a także – po raz pierwszy – mapie Richarda von Riessa jako podstawie geograficznej utworu. W takim ujęciu źródła Faraona okazują się nie tylko kontekstem genezy powieści, lecz także jednym z narzędzi krytycznego ustalania jej tekstu.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
Źródła rękopiśmienne
Archiwum rodziny Jędrzejowiczów. W: Archiwum Państwowe w Rzeszowie, sygn. 59/24/0/2.2/460.
Archiwum rodziny Wasilewskich. W: Archiwum Państwowe w Rzeszowie, sygn. 59/1031/0.
Prus, Bolesław. Notatki do „Faraona”. W: Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy, rkps 153 IV, k. 1–2.
USC w Czudcu, akt urodzenia nr 21/1855. W: Archiwum Archidiecezjalne w Przemyślu.
USC w Zakopanem, akt zgonu nr 194/1934. W: Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział w Nowym Sączu.
Bibliografia/References
Bator, Wiesław. (1977). Zapomniane źródła „Faraona”. Filomata, 312, s. 108–114.
Będkowski, Mateusz. (2016). Podróże zmyślone: przypadek Ignacy Żagiella. Mówią Wieki, 3, s. 30–33.
Blech, Roksana. (2017). O „Faraonie” Bolesława Prusa. Studium monograficzne. Gdańsk: Wydawnictwo UG.
Chojnacki, Stanisław. (1965). „Podróż” dr. Żagiella do Abisynii. Przegląd Orientalistyczny, 4, s. 355–360.
Estreicher, Karol. (1907). Bibliografia polska XIX stulecia. Lata 1881–1900. T. 2. G–K. Kraków.
Forajter, Wacław (2021). Orient – rasa – ewolucjonizm. Idee „długiego wieku XIX” w „Faraonie” Bolesława Prusa. Teksty Drugie, 4, s. 41–59.
Ilmurzyńska, Halina, Stepnowska, Agnieszka. (1965). Księgozbiór Bolesława Prusa. Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich.
Kaczmarek, Hieronim. (2014). Wiedza o starożytnym Egipcie w Polsce około 1895 roku. W: Bolesław Prus, Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia (s. 609–625). Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.
Kieresiński, Zbigniew. (1930). Ze studiów nad źródłami „Faraona” Prusa. Tygodnik Ilustrowany, 19, s. 362.
Kieresiński, Zbigniew. (1932). U źródeł twórczych „Faraona”. Wiadomości Literackie, 1, s. 7.
Kowalczuk, Urszula. (2003). Egipt Bolesława Prusa. „Faraon”. W: Maria Woźniakiewicz-Dziadosz, Stanisław Fita (red.), Bolesław Prus. Pisarz, publicysta, myśliciel (s. 153–163). Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Kulczycka-Saloni, Janina. (1955). O „Faraonie”. Szkice. Wrocław: Ossolineum. Wydawnictwo PAN.
Łukaszewicz, Adam. (2017). Spojrzenie na starożytny Egipt z XIX-wiecznej Warszawy. Na marginesie nowego wydania „Faraona” Bolesława Prusa, Meander, 72, s. 67–99.
Niwiński, Andrzej. (2014a). Literacka wyprawa Bolesława Prusa do starożytnego Egiptu, czyli „Faraon” okiem egiptologa. W: Bolesław Prus, Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia (s. 627–642). Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.
Niwiński, Andrzej. (2014b). Słowo wstępne od wydawcy. W: Bolesław Prus, Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia (s. 9–14). Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.
Niwiński, Andrzej (red.). (2014c). Bolesław Prus. Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia. Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.
Pietrzak, Przemysław. (2014). Reportaże, podręczniki i „kartki z podróży”, czyli przepisywanie gatunków w „Faraonie” Bolesława Prusa. Zagadnienia Rodzajów Literackich, 2, s. 149–161.
Prus, Bolesław. (2017). Pisma wszystkie. Korespondencja. T. 1. Listy Bolesława Prusa. Warszawa–Lublin: Episteme.
Pustelak, Danuta. (2011). Ród Jędrzejowiczów w okresie autonomii Galicji. Rzeszów: Wydawnictwo URz.
Sprawozdanie Wydziału Towarzystwa Oświaty Ludowej we Lwowie z czynności w roku 1890. (1891). Lwów: Nakładem Towarzystwa.
Szaruga, Leszek. (1975). „Faraon” jako powieść o państwie. Teksty, 5, s. 87–103.
Szweykowski, Zygmunt. (1946). Studia Prusa nad Egiptem. Zagadnienia Literackie, 4/6, s. 146–148.
Tazbir, Janusz. (2006). Wawrzeniecki i Żagiell jako twórcy falsyfikatów. Nauka, 3, s. 45–53.
Utkowska, Beata. (2025). Autograf „Faraona” i jego dzieje. Sztuka Edycji, 1, s. 7–20.
Wantuła, Jan. (1962). [Prus i Ochorowicz w Wiśle]. W: Stanisław Fita (zebrał i oprac.), Wspomnienia o Bolesławie Prusie (s. 214–217). Warszawa: PIW.
Warzenica-Zalewska, Ewa. (1990). O źródłach powieści „Faraon” Bolesława Prusa. Przegląd Humanistyczny, 7, s. 107–121.
Ziejka, Franciszek. (1974). Tajemnice „Faraona”. Ruch Literacki, 1, s. 19–30.
Zinkow, Leszek. (2014). Życie pośmiertne faraonów. W: Bolesław Prus, Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia (s. 659–672). Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.
Żabski, Tadeusz. (1995). Posłowie. W: Bolesław Prus. Faraon. Powieść. T. 2 (s. 515–518). Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie.
Żagiell, Ignacy. (1880). Historia Egiptu. T. 1. Historia starożytnego Egiptu. Wilno: Drukiem Józefa Zawadzkiego.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.189-202
Data publikacji: 2026-10-12 14:11:25
Data złożenia artykułu: 2026-02-11 12:27:51
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Beata Utkowska
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.