The Sources of Pharaoh from an Editorial Perspective

Beata Utkowska

Abstract


This article examines the sources of Pharaoh by Bolesław Prus from a textological and editorial perspective. Its aim is to identify those materials that directly informed the novel’s text and became embedded in its lexis and stylistic texture. Particular attention is given to the book by Waleria née Wasilewska Jędrzejowiczowa as the principal factual and stylistic foundation of Pharaoh, as well as – identified here for the first time – to Richard von Riess’s map as the novel’s geographical basis. From this perspective, the sources of Pharaoh prove to be not only a context for the novel’s genesis, but also a tool for establishing its critical text.


Keywords


Bolesław Prus; Pharaoh; sources of the novel; critical edition

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Źródła rękopiśmienne

Archiwum rodziny Jędrzejowiczów. W: Archiwum Państwowe w Rzeszowie, sygn. 59/24/0/2.2/460.

Archiwum rodziny Wasilewskich. W: Archiwum Państwowe w Rzeszowie, sygn. 59/1031/0.

Prus, Bolesław. Notatki do „Faraona”. W: Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy, rkps 153 IV, k. 1–2.

USC w Czudcu, akt urodzenia nr 21/1855. W: Archiwum Archidiecezjalne w Przemyślu.

USC w Zakopanem, akt zgonu nr 194/1934. W: Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział w Nowym Sączu.

Bibliografia/References

Bator, Wiesław. (1977). Zapomniane źródła „Faraona”. Filomata, 312, s. 108–114.

Będkowski, Mateusz. (2016). Podróże zmyślone: przypadek Ignacy Żagiella. Mówią Wieki, 3, s. 30–33.

Blech, Roksana. (2017). O „Faraonie” Bolesława Prusa. Studium monograficzne. Gdańsk: Wydawnictwo UG.

Chojnacki, Stanisław. (1965). „Podróż” dr. Żagiella do Abisynii. Przegląd Orientalistyczny, 4, s. 355–360.

Estreicher, Karol. (1907). Bibliografia polska XIX stulecia. Lata 1881–1900. T. 2. G–K. Kraków.

Forajter, Wacław (2021). Orient – rasa – ewolucjonizm. Idee „długiego wieku XIX” w „Faraonie” Bolesława Prusa. Teksty Drugie, 4, s. 41–59.

Ilmurzyńska, Halina, Stepnowska, Agnieszka. (1965). Księgozbiór Bolesława Prusa. Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich.

Kaczmarek, Hieronim. (2014). Wiedza o starożytnym Egipcie w Polsce około 1895 roku. W: Bolesław Prus, Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia (s. 609–625). Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.

Kieresiński, Zbigniew. (1930). Ze studiów nad źródłami „Faraona” Prusa. Tygodnik Ilustrowany, 19, s. 362.

Kieresiński, Zbigniew. (1932). U źródeł twórczych „Faraona”. Wiadomości Literackie, 1, s. 7.

Kowalczuk, Urszula. (2003). Egipt Bolesława Prusa. „Faraon”. W: Maria Woźniakiewicz-Dziadosz, Stanisław Fita (red.), Bolesław Prus. Pisarz, publicysta, myśliciel (s. 153–163). Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Kulczycka-Saloni, Janina. (1955). O „Faraonie”. Szkice. Wrocław: Ossolineum. Wydawnictwo PAN.

Łukaszewicz, Adam. (2017). Spojrzenie na starożytny Egipt z XIX-wiecznej Warszawy. Na marginesie nowego wydania „Faraona” Bolesława Prusa, Meander, 72, s. 67–99.

Niwiński, Andrzej. (2014a). Literacka wyprawa Bolesława Prusa do starożytnego Egiptu, czyli „Faraon” okiem egiptologa. W: Bolesław Prus, Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia (s. 627–642). Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.

Niwiński, Andrzej. (2014b). Słowo wstępne od wydawcy. W: Bolesław Prus, Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia (s. 9–14). Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.

Niwiński, Andrzej (red.). (2014c). Bolesław Prus. Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia. Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.

Pietrzak, Przemysław. (2014). Reportaże, podręczniki i „kartki z podróży”, czyli przepisywanie gatunków w „Faraonie” Bolesława Prusa. Zagadnienia Rodzajów Literackich, 2, s. 149–161.

Prus, Bolesław. (2017). Pisma wszystkie. Korespondencja. T. 1. Listy Bolesława Prusa. Warszawa–Lublin: Episteme.

Pustelak, Danuta. (2011). Ród Jędrzejowiczów w okresie autonomii Galicji. Rzeszów: Wydawnictwo URz.

Sprawozdanie Wydziału Towarzystwa Oświaty Ludowej we Lwowie z czynności w roku 1890. (1891). Lwów: Nakładem Towarzystwa.

Szaruga, Leszek. (1975). „Faraon” jako powieść o państwie. Teksty, 5, s. 87–103.

Szweykowski, Zygmunt. (1946). Studia Prusa nad Egiptem. Zagadnienia Literackie, 4/6, s. 146–148.

Tazbir, Janusz. (2006). Wawrzeniecki i Żagiell jako twórcy falsyfikatów. Nauka, 3, s. 45–53.

Utkowska, Beata. (2025). Autograf „Faraona” i jego dzieje. Sztuka Edycji, 1, s. 7–20.

Wantuła, Jan. (1962). [Prus i Ochorowicz w Wiśle]. W: Stanisław Fita (zebrał i oprac.), Wspomnienia o Bolesławie Prusie (s. 214–217). Warszawa: PIW.

Warzenica-Zalewska, Ewa. (1990). O źródłach powieści „Faraon” Bolesława Prusa. Przegląd Humanistyczny, 7, s. 107–121.

Ziejka, Franciszek. (1974). Tajemnice „Faraona”. Ruch Literacki, 1, s. 19–30.

Zinkow, Leszek. (2014). Życie pośmiertne faraonów. W: Bolesław Prus, Faraon. Wydanie analityczno-krytyczne z ilustracjami Edwarda Okunia (s. 659–672). Warszawa: Wydawnictwo „Pro-Egipt”.

Żabski, Tadeusz. (1995). Posłowie. W: Bolesław Prus. Faraon. Powieść. T. 2 (s. 515–518). Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie.

Żagiell, Ignacy. (1880). Historia Egiptu. T. 1. Historia starożytnego Egiptu. Wilno: Drukiem Józefa Zawadzkiego.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.189-202
Date of publication: 2026-10-12 14:11:25
Date of submission: 2026-02-11 12:27:51


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Beata Utkowska

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.