Społeczeństwo obywatelskie a sieci społecznościowe w Serbii podczas kampanii prezydenckiej 2017: analiza w kontekście teorii „globalnej wioski” Marshalla McLuhana

Andrii Kutsyk

Streszczenie w języku polskim


Celem artykułu jest analiza możliwości wykorzystania mediów społecznościowych przez zorganizowane grupy społeczne, młodzież oraz szeroko pojęte społeczeństwo obywatelskie jako narzę dzi przeciwdziałania populizmowi i dezinformacji, które występują podczas kampanii prezydenckich. Przykładem tego zjawiska jest ruch protestacyjny w Serbii po ogłoszeniu wyników wyborów prezydenc kich w 2017 roku, które według niezależnych obserwatorów odbyły się z licznymi nieprawidłowościami. Artykuł ukazuje ambiwalencję mediów społecznościowych, które z jednej strony, stały się doskonałym narzędziem do szybkiej organizacji, aktywizacji i mobilizacji ludzi na ulicach, a z drugiej strony, plat formą, za pomocą której można szerzyć dezinformację i wzmacniać autorytarny system. Szczególną uwagę artykuł poświęca analizie przyczyn klęski „serbskiego Majdanu” oraz wskazuje, że wydarzenia w Serbii w 2017 roku stanowiły precedens, w którym media społecznościowe zostały po raz pierwszy wykorzystane nie do wprowadzenia demokratycznych zmian, ale do ustanowienia populistycznego reżimu.

Słowa kluczowe


społeczeństwo obywatelskie, sieci społecznościowe, protesty, dezinformacja, popu lizm, wybory, Serbia

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Baudrillard J., Symulakry i symulacja, Warszawa 2005.

Bell D., The social framework of the information society, Cambridge 1980.

Bell D., Nadejście społeczeństwa postindustrialnego. Próba prognozowania społecznego, Warszawa 1975.

Castells M., Galaktyka Internetu: Refleksje nad Internetem, biznesem i społeczeństwem, Poznań 2003.

Castells M., Społeczeństwo informacyjne i państwo dobrobytu. Model fiński, Warszawa 2009.

Kutsyk A., Social Networks and Messengers in Public and Personal Dimensions: monograph, Vezha-Druk, Lutsk 2021.

McLuhan M., Galaktyka Gutenberga. Tworzenie człowieka druku, Warszawa 2017.

McLuhan M., Zrozumieć media: Przedłużenia człowieka, Warszawa 2004.

Orza A., Civilno društvo i Vlada: Participativna formulacija javne politike u Srbiji, Beograd 2014.

Pariser E., The Filter Bubble: How the New Personalized Web Is Changing What We Read and We Think, London 2012.

Toffler A., Zmiana władzy. Wiedza, bogactwo i przemoc u progu XXI stulecia, Poznań 2003.

Artykuły naukowe i popularnonaukowe

Babović M., Bajčeta S., Veličković K., Petrović D., Stefanović S., Cvejić S., Da li like-uješ protest? SeConS grupa za razvojnu inicijativu, Beograd 2017.

Обрадовић H. Политичка комуникација на друштвеним мрежама и политичко понашање младих у србији, Докторска дисертација Београд 2019.

Slavujević Z., Pohodi na birače u ime države i naroda – izborne kampanje u Srbiji od 1990. do 2016. Godine, t. 2, Fakultet političkih nauka, Beograd 2017.

Zasoby internetowe

Savet za Internet i društvene mreže. Srpska napredna stranka, https://kraljevo.sns.org.rs/novosti/vesti/savet-za-internet-i-drustvene-mreze [dostęp: 31.07.2022].

Duhaček G., U Srbiji već tjednima traju prosvjedi - što se zapravo događa? Tportal.hr, https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/u-srbiji-vec-tjednima-traju-prosvjedi-sto-se-zapravo-dogada-20170421 [dostęp: 23.04.2017].

Іshchenko N., Kto ne skachet, tot Vuchych. Za chto stoyt „serbskyi Maidan”, Evropeiska pravda, https://www.eurointegration.com.ua/rus/articles/2017/04/10/7064313/ [dostęp: 10.04.2017].

Ilić D., Civilno društvo. Peščanik. https://pescanik.net/civilno-drustvo/ [dostęp: 10.12.2016].

Insajder. Protesti „Protiv diktature”: Zašto su prestali i šta su doneli, Beograd, https://insajder.net/arhiva/tema/protesti-protiv-diktature-zasto-su-prestali-i-sta-su-doneli [dostęp: 23.06.2017].

Kljajić S., Godinu dana na ulici: razbijanje straha, DW, https://www.dw.com/sr/godinu-dana-na-ulici-razbijanje-straha/a-38555586 [dostęp: 24.04.2017].

Pešić V., In the shade of propaganda, Peščanik, https://pescanik.net/in-the-shade-of-propaganda/?fbclid=IwAR3AYa840RS6d6zsM1x0WJsHeLBgUVVzW34KFQcVEGL_YCdQL7s7ITFNQ1g [dostęp: 18.09.2014].

Rujevic N., Serbian government trolls in the battle for the internet, Deutsche Welle, https://www.dw.com/en/serbian-government-trolls-in-the-battle-for-the-internet/a-37026533 [dostęp: 5.01.2020].

Rudic F., FB Page Attacking Serbian Media ‘Linked’ to Breitbart, Balkan Insight, https://balkaninsight.com/2019/03/29/fb-page-attacking-serbian-media-linked-to-breitbart/ [dostęp: 29.03.2019].

SHARE Fondacija – Onlajn izborna kampanja u Srbiji, osvajanje klikova i srca 2017, https://labs.rs/sr/onlajn-izborna-kampanja-u-srbiji/ [dostęp: 31.07.2022].

Zivanovic M., Analysis Vucic Turns His Fire on Serbian Twitter Critics, Balkan Insight, https://balkaninsight.com/2017/12/11/vucic-turns-his-fire-on-serbian-twitter-critics-1202017/?fbclid=IwAR1f50Psvo5mVMC47f45naPrlK6XQCiIDgx4XMphSkcO0Rx0f1xxiWiAysA [dostęp: 11.12.2017].

Zorić O., Protesti u Srbiji: Šta mladi traže? Radio Free Europe, https://www.slobodnaevropa.org/a/protesti-u-srbiji-sta-mladi-traze/28412361.html [dostęp: 5.04.2017].




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/we.2025.11.1.21-35
Data publikacji: 2026-01-13 22:32:31
Data złożenia artykułu: 2026-01-13 16:43:00


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Andrii Kutsyk

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.