Wyślij tekst przez e-mail 
Ukryj
Pokaż wszystkie
Ponadprzeciętne umiejętności budowania z klocków u dzieci przedszkolnych. O wcześnie ujawniających się zadatkach uzdolnień technicznych
Streszczenie w języku polskim
Wprowadzenie: Okres przedszkolny to czas, w którym rozwijają się umiejętności konstrukcyjne u dzieci. Niektóre dzieci, już w okresie przedszkolnym, ujawniają ponadprzeciętne umiejętności budowania z klocków. Ich rozpoznanie stanowi istotny element procesu wspierania rozwoju dzieci.
Cel badań: Celem badania było oszacowanie liczby dzieci przedszkolnych, które ujawniają ponadprzeciętne umiejętności budowania z klocków. Na podstawie oceny kilku realizowanych zadań konstrukcyjnych wnioskowano o ponadprzeciętnych umiejętnościach, a na tej podstawie o zadatkach uzdolnień technicznych.
Metoda badań: Do ustalenia ponadprzeciętnych umiejętności budowania z klocków opracowano narzędzie – nauczycielską diagnozę zadatków uzdolnień technicznych dzieci przedszkolnych. Było to sześć zadań konstrukcyjnych, które dzieci (n=397) w wieku od 3 do 6 roku życia wykonywały w grupach. Przy projektowaniu wzorów konstrukcyjnych wykorzystano wzory Popiel sprawdzone współcześnie.
Wyniki: Badania wykazały, że wśród dzieci trzyletnich, są takie, które wykonują zadania konstrukcyjne z użyciem klocków nieczepnych na takim samym poziomie co dzieci sześcioletnie. Odnotowano zbliżony poziom rozwiązywania zadań konstrukcyjnych między dziećmi z miasta i ze wsi. Chłopcy okazali się lepiej odtwarzać bardziej skomplikowane konstrukcje z klocków względem dziewczynek.
Wnioski: Obecność dzieci, których ponadprzeciętne umiejętności konstrukcyjne znacznie odbiegają od możliwości budowania z klocków rówieśników, dowodzi konieczności wspierania u dzieci umiejętności konstrukcyjnych. Pociąga to za sobą konieczność zmiany sposobu, w jaki nauczyciele przedszkola postrzegają zabawy konstrukcyjne – z aktywności swobodnej na ważne wyzwanie rozwojowe.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Casey, B. M., Andrews, N. S., Holly, K. J. E., Samper, A., & Copley, J. (2008). the development of spatial skills through interventions involving block building activities. Cognition and Instruction, 26(3), 269-309.
Gardner, H. (2009). Multiple intelligences. New horizons in theory and practice. Laurum.
Goodson, B. D. (1982). The development of hierarchic organization: The reproduction, planning, and perception of multiarch block structures. In G. Forman (Ed.), Action and thought: From sensorimotor schemes to symbolic operations (pp. 167-201). Academic Press.
Gruszczyk-Kolczyńska, E. (2012). Diagnoza nauczyciela. In: E. Gruszczyk-Kolczyńska (Ed.), O dzieciach matematycznie uzdolnionych. Książka dla rodziców i nauczycieli (pp. 72-80). Nowa Era.
Gruszczyk-Kolczyńska, E., & Zielińska, E. (2008). Program wspomagania rozwoju, wychowania i edukacji starszych przedszkolaków (czterolatków i pięciolatków). Nowa Era.
Gura, P. (1992). Developmental aspects of blockplay. In P. Gura (Ed.), Exploring learning: Young children and block play (pp. 48-74). Paul Chapman Publishing Ltd.
Jelinek, J. A. (2023). Odtwarzanie wzorów konstrukcyjnych przez dzieci 4-, 5- i 6-letnie 70 lat temu i dzisiaj. Porównanie wyników badań. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 42(2), 77-91. http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2023.42.2.77-91
Limont, W. (2012). Uczeń zdolny. Jak go rozpoznać i jak z nim pracować. Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.
Nartowska, H. (1980). Różnice indywidualne czy zaburzenia rozwoju dziecka przedszkolnego. Wydawnictwo WSiP.
Nęcka, E. (2000). Inteligencja. In J. Strelau (Ed.), Psychologia. Podręcznik akademicki, tom 2: Psychologia ogólna (pp. 721-760). Wydawnictwo GWP.
Nosal, Cz. (1990). Psychologiczne modele umysłu. Wydawnictwo PWN.
Okoń, W. (2003). Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej. Wydawnictwo Akademickie Żak.
Paramonow, L. A. (1976). The formation of generalized representations in
pre-school children in the process of construction activity, In N. N. Poddjakow (Ed.), The intellectual education of preschool children (pp. 118-132). Wydawnictwo WSiP.
Pietrasiński, Z. (1969). Creative thinking. Wydawnictwo PZWS.
Popiel, J. (1955-1957). Studies on the thought directing children’s activity. Roczniki Filozoficzne, 5(1), 27-78.
Reifel, S., & Greenfield, P. M. (1982). Structural development in a symbolic medium: The representational use of block constructions. In G. Forman (Ed.), Action and thought: From sensorimotor schemes to symbolic operations (pp. 203-233). Academic Press.
Renzulli, J. (2016). The three-ring conception of giftedness, In S. M. Reis (Ed.), Reflections on gifted education (pp. 55-86). TX, Prufrock Press.
Szewczuk, W. (1983). Trudności myślenia i rozwijanie zdolności uczniów. Wydawnictwo WSiP.
Szmidt, K. J. (2007). Pedagogika twórczości. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Żebrowska, M. (1982). Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży. Wydawnictwo PWN.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2026.45.3.105-123
Data publikacji: 2026-09-28 10:44:50
Data złożenia artykułu: 2026-05-07 12:00:21
Statystyki
Wskaźniki
Prawa autorskie (c) 2026 Jan Amos Jelinek
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.