Ukryj
Pokaż wszystkie
Wyślij tekst przez e-mail Cyfrowa inkluzja i nierówności cyfrowe na Ukrainie: poziom kompetencji informacyjnych wśród społeczeństwa i nauczycieli
Streszczenie w języku polskim
W artykule podjęto problem nierówności cyfrowych oraz inkluzji cyfrowej na Ukrainie w kontekście postępującej transformacji cyfrowej państwa. Celem badania jest ocena poziomu kompetencji informacyjnych i stopnia inkluzji cyfrowej wśród ukraińskiego społeczeństwa, w tym wśród nauczycieli. Analiza koncentruje się na poziomie kompetencji cyfrowych oraz dostępie do zasobów cyfrowych w różnych grupach społecznych. W badaniu postawiono następujące pytania badawcze: jaki jest obecny poziom kompetencji cyfrowych wśród społeczeństwa ukraińskiego oraz nauczycieli oraz w jaki sposób nierówny dostęp do technologii wpływa na poziom inkluzji cyfrowej w społeczeństwie. Metodologia obejmuje analizę i interpretację danych pochodzących z dwóch ogólnokrajowych badań, a także analizę wyników ankiet internetowych przeprowadzonych wśród nauczycieli w celu określenia poziomu ich kompetencji cyfrowych. Wyniki wskazują na znaczne zróżnicowanie poziomu kompetencji cyfrowych pomiędzy poszczególnymi grupami społecznymi, wynikające przede wszystkim z nierównego dostępu do edukacji oraz technologii cyfrowych. Szczególną uwagę poświęcono grupom wrażliwym, zwłaszcza osobom starszym. W artykule przedstawiono również wyniki samooceny kompetencji cyfrowych nauczycieli oraz sformułowano rekomendacje dotyczące ograniczania nierówności cyfrowych na Ukrainie.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Andreev, M., Bakhrushin, V., Lukyanova, L., Panych, O. (2021). State Policy in the Field of Adult Education in Ukraine. Report on the Results of the Research. Retrieved from: https://www. dvv-international.org.ua/fileadmin/files/eastern-neighbors/Ukraina_pics/Ira/Publications/ State_policy_web.pdf (access: 12.12.2025).
Bykov, V.Yu. (2010). Problems and Goals of Informatization of Education in Ukraine. In: Education in the Information Society: Materials of the All-Ukrainian Scientific and Practical Conference (Vol. 1). Retrieved from: https://lib.iitta.gov.ua/1166/ (access: 12.12.2025).
Council of Europe. (2021). Artificial Intelligence – Intelligent Politics: Challenges and Opportunities for Media and Democracy. Retrieved from: https://rm.coe.int/final-declarationand-resolutions/1680a2c9ce (access: 12.02.2025).
Council of Europe. (2023). Closing the Digital Divide: Promoting Equal Access to Digital Technologies. Retrieved from: https://rm.coe.int/closing-the-digital-divide-promoting-equalaccess-to-digital-technolog/1680ab12e0 (access: 12.02.2025).
Decree of the President of Ukraine No. 497/2019. Retrieved from: https://www.president.gov.ua/documents/4972019-27953 (access: 12.12.2025).
EU4Digital.(2019). Ukraine: The Country That Codes – IT Industry in Ukraine, 2019 Market Report. Retrieved from: https://eufordigital.eu/library/ukraine-the-country-that-codes-it-industry-inukraine-2019-market-report/#:~:text=A%20report%20compiled%20by%20N,of%20the%20 country’s%20IT%20market (access: 12.12.2025).
European Council. (2020). Improving the Well-Being of Older Persons in the Era of Digitalisation: Council Adopts Conclusions. (2020). Retrieved from: https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2020/10/12/improving-the-well-being-of-older-persons-in-the-era-ofdigitalisation-council-adopts-conclusions/ (access: 12.12.2025).
FSR. (n.d.). UkraineInvest Presented 2018 1st Quarterly Report. Retrieved from: https://fsr.org.ua/news/ukraineinvest-presented-2018-1st-quarterly-report (access: 12.12.2025).
INAU. (2018). In Ukraine, the “Digital Divide” Is Decreasing Against the Background of the Stabilization of the Number of Internet Users. Retrieved from: https://inau.ua/news/novynyinau/v-ukrayini-zmenshuyetsya-tsyfrovyy-rozryv (access: 12.12.2025).
Kademiya, M.Yu., Shahina, I.Yu. (2011). Information and Communication Technologies in the Educational Process. Kyiv: Planer.
KMU. (2019). Yulia Sokolovska: One of the Priorities of the Ministry of Social Policy in the Coming Years Is to Create Conditions to Ensure a Decent and More Fulfilling Life for the Seniors. Retrieved from: https://www.kmu.gov.ua/en/news/povnocinne-i-dostojne-zhittya-lyudej-pohilogo-viku-odin-z-prioritetiv-minsocpolitiki-na-najblizhchi-roki-yuliya-sokolovska (access: 12.12.2025).
KMU. (2021). How IT Education Will Develop in Ukraine: Mykhailo Fedorov Presented a Roadmap Till 2030. Retrieved from: https://www.kmu.gov.ua/en/news/yak-buderozvivatisya-it-osvita-v-ukrayini-mihajlo-fedorov-prezentuvav-dorozhnyu-kartu-do-2030 roku#:~:text=Education%20and%20science,Main%20reform%20initiatives%20include (access: 28.03.2026).
Law of Ukraine “About the Basic Principles of Information Society Development in Ukraine for 2007–2015”. (2007). Retrieved from: https://ips.ligazakon.net/document/T070537 (access: 12.12.2025).
Lebedev, V., Samokhodskyi, I. (2021). Analysis of IT Education in Universities of Ukraine. Retrieved from: https://brdo.com.ua/wp-content/uploads/2021/02/Analiz_IT_osvity_u_vyshah_Ukrainy_Print.pdf (access: 12.12.2025).
Lukіanova, L. (2021). The Concept of Activities of Universities of the Third Age. Retrieved from: https://lib.iitta.gov.ua/730357/ (access: 12.02.2025).
Marín, V.I., Castañeda, L. (2022). Developing Digital Literacy for Teaching and Learning. In Handbook of Open, Distance and Digital Education (pp. 1–20). Kyiv. DOI: 10.1007/978-981-19-0351-9_64-1.
Ministry of Digital Transformation of Ukraine. (2020). Projects. Retrieved from: https://thedigital. gov.ua/projects (access: 12.2.2025).
Moroz, N.S., Kapush, I.I. (2018). Informatization of Education in the Context of Building an Information Society. International Scientific Journal “Rule of Law”, 4.
Nguyen, L.A.T., Habók, A. (2023). Tools for Assessing Teacher Digital Literacy: A Review. Journal of Computers in Education, 11(12). DOI: 10.1007/s40692-022-00257-5.
Oh, S.S., Kim, K.-A., Kim, M., Oh, J., Chu, S.H., Choi, J. (2021). Measurement of Digital Literacy Among Older Adults: Systematic Review. Journal of Medical Internet Research, 23(3). DOI: 10.2196/28211.
Onyschenko, O.S., Dubrovina, L.A., Horovy, V.M. (2011). Electronic Information Resources of Libraries in Raising the Intellectual and Spiritual Potential of Ukrainian Society. Kyiv.
Osvita. (1996). Universities: Field of IT, Computer Technologies, Software – Universities of Ukraine. Retrieved from: https://osvita.ua/vnz/guide/search-17-0-0-34-50.html (access: 12.12.2025).
Ovcharuk, O., Ivanyuk, I. (2022). Results of the Online Survey “Readiness and Needs of Teachers Regarding the Use of Digital Tools and ICT in Quarantine Conditions”. Retrieved from: https://lib.iitta.gov.ua/730808/ (access: 12.12.2025).
Razumkov. (2020). Digital Economy: Trends, Risks and Social Determinants. Retrieved from: https://razumkov.org.ua/uploads/article/2020_digitalization.pdf (access: 12.12.2025).
Ryzhanova, A.O. (2011). Elderly People in the Information Society: Socio-Pedagogical Approach. Pedagogy and Psychology, 40(2), 128–137.
Silenko, A. (2006). Digital Inequality as a Global Problem. Political Management, 3.
UNDP. (2020). Overcoming the Digital Divide in Ukraine: A People-Centered Approach. Retrieved from: https://www.undp.org/uk/ukraine/blog/ (access: 12.12.2025).
UNHCR. (2023). Ukraine Situation. Retrieved from: https://data.unhcr.org/en/situations/ukraine (access: 12.12.2025).
UNICEF. (2023). Ukraine War Response: Ensuring Access to Learning. Retrieved from: https://www.unicef.org/emergencies/ukraine-war-response-ensuring-access-learning (access: 12.12.2025).
Vember, V.P. (2007). Informatization of Education and the Problems of Introducing Pedagogical Software Tools into the Educational Process. Information Technologies and Teaching Tools, 3.
Village. (2019). What Is the Level of Digital Literacy of Ukrainians – Research. (2019). Retrieved from: https://www.the-village.com.ua/village/city/city-news/292641-yakiy-riven-tsifrovoyigramotnosti-ukrayintsiv-doslidzhennya (access: 12.02.2025).
Wigati, I., Fithriyah, M. (2022). Post COVID-19 Strategy Through Supporting Teacher Digital Literacy as the Sustainable Decision to Enhance Education System: Indonesia Case Study. In: 2022 International Conference on Decision Aid Sciences and Applications (DASA) (pp. 851–857). DOI: 10.1109/dasa54658.2022.9765309.
Zakon. (2007). About the Basic Principles of Information Society Development in Ukraine for 2007–2015. (2007). Retrieved from: https://zakon.rada.gov.ua/go/537-16 (access: 12.2.2025).
Zakon. (2016). About the Recommendations of the Parliamentary Hearings on the Topic: “Reforms in the Field of Information and Communication Technologies and the Development of the Information Space of Ukraine”. https://zakon.rada.gov.ua/go/1073-19 (access: 12.02.2025).
Zhao, Y., Pinto Llorente, A.M., Sánchez Gómez, M.C. (2021). Digital Competence in Higher Education Research: A Systematic Literature Review. Computers & Education, 168. DOI: 10.1016/j.compedu.2021.104212.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/j.2025.38.4.35-52
Data publikacji: 2026-04-29 15:16:48
Data złożenia artykułu: 2026-03-11 10:34:08
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Larysa Lukianova, Oksana Ovcharuk
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.