Program publicystyczny Bolesława Prusa

Cezary Mateusz Zalewski

Streszczenie w języku polskim


Artykuł prezentuje koncepcję dziennikarstwa zaangażowanego w życie społeczne, którą stworzył na samym początku swej działalności Bolesław Prus. Składała się ona z czterech zasadniczych postulatów. Miała być działalnością: (1) pozaideologiczną, (2) zakorzenioną w rzeczywistości społecznej, (3) paranaukową i (4) doradczą. Każdy z tych punktów został omówiony i wyjaśniony; podane zostały przykłady, które potwierdzają ich konsekwentną realizację w ciągu całej działalności Prusa-publicysty.


Słowa kluczowe


Bolesław Prus; publicystyka; historia prasy w XIX wieku

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bobrowska, Barbara. (1983). „Kierowniczka opinii i krzewicielka oświaty”. Dziennikarze warszawscy drugiej połowy XIX wieku o zadaniach prasy (1866–1892). W: Edward Jankowski, Janina Kulczycka-Saloni (red.), Problemy literatury polskiej okresu pozytywizmu. Seria 2. Wrocław: Wydawnictwo im. Ossolińskich, s. 241–271.

Bobrowska, Barbara. (1999). Bolesław Prus – mistrz pozytywistycznej kroniki. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Gałek, Czesław. (2005). Myśl pedagogiczna Bolesława Prusa na tle pozytywizmu polskiego. Zamość: Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu.

Giełżyński, Witold. (1962). Prasa warszawska 1661–1914. Warszawa: PWN.

Goliński, Zbigniew. (1996). Publicystyka. W: Teresa Kostkiewiczowa (red.), Słownik literatury polskiego oświecenia. Wrocław: Wydawnictwo im. Ossolińskich, s. 489–496.

Ilmurzyńska, Halina, Stepnowska, Agnieszka. (1965). Księgozbiór Bolesława Prusa. Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich.

Jarosz, Beata. (2023). Język zawodowy polskich dziennikarzy prasowych (XIX–XXI w.). Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Karłowicz, Jan, Kryński, Adam, Niedźwiedzki, Władysław (red.). (1912). Słownik języka polskiego. T. 5. Warszawa: Kasa im. Mianowskiego.

Kmiecik, Zenon. (1971). Prasa warszawska w okresie pozytywizmu (1864–1885). Warszawa: PWN.

Orgelbrand, Samuel. (1875). Encyklopedia powszechna. T. 9. Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda i Synów.

Orgelbrand, Samuel. (1902). Encyklopedia powszechna. T. 12. Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda i Synów.

Prus, Bolesław. (2016) Publicystyka filozoficzno-społeczna i literacka. T. III–IV. Warszawa–Lublin: Episteme.

Prus, Bolesław. (2017). Kroniki. T. VIII i IX. Warszawa–Lublin: Episteme.

Rykaczewski, Erazm (1873). Słownik języka polskiego: podług Lindego i innych nowszych źródeł. T. 2. Berlin: B. Behr.

Słownik języka polskiego. (1861). Wilno.

Sobieraj, Tomasz. (2008). Prus versus Świętochowski. W sporze o naukowość, krytykę pozytywną i „Lalkę”. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Sonczyk, Wiesław. (2000). Bolesław Prus: publicysta – redaktor – teoretyk prasy. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.

Spencer, Herbert. (1884). O wychowaniu umysłowym, moralnym i fizycznym. Warszawa.

Szweykowski, Zygmunt. Przedmowa. (1973). W: B. Prus, Wczoraj – dziś – jutro. Wybór felietonów (s. 7–33). Warszawa: PIW.

Tischner, Józef. (1998). Filozofia dramatu. Wprowadzenie. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Tokarzówna, Krystyna, Fita, Stanisław (oprac.). (1969). Bolesław Prus (1847–1912): Kalendarz życia i twórczości. Warszawa: PIW.

Zalewski, Cezary. (2014). Bolesław Prus jako estetyk: sztuki piękne w dyskursie i praktyce prozatorskiej pisarza. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Żurawicka, Janina. (1978). Inteligencja warszawska w końcu XIX wieku. Warszawa: PWN.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.15-29
Data publikacji: 2026-10-12 14:11:11
Data złożenia artykułu: 2026-04-27 15:15:00


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Cezary Mateusz Zalewski

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.